Twee styreenmaterialen voor veeleisende taken
Voor het printen van onderdelen die hogere temperaturen of mechanische belasting moeten weerstaan, worden vaak materialen op basis van styreen gebruikt. Jarenlang was ABS de standaard. Tegenwoordig treedt de modernere variant, ASA, meer op de voorgrond. Beide kunststoffen hebben veel gemeen, maar verschillen fundamenteel in een paar belangrijke eigenschappen. Hieronder vindt u een vergelijking en aanbevelingen over wanneer u welk materiaal het beste kunt gebruiken.
Als u print met PLA of PETG, vereist de overstap naar styreenmaterialen enige voorbereiding. Deze kunststoffen vereisen nauwkeurige instellingen. Het resultaat zijn prints met een hittebestendigheid van ongeveer 95 tot 100 °C. Dit is de grens waar gangbare materialen zacht worden en hun vorm verliezen. Typische voorbeelden zijn autohouders, motorafdekkingen of onderdelen die in de zomer in direct zonlicht achter een raam blijven liggen.


Wat ASA en ABS gemeen hebben
De basis van beide materialen is styreen. Dit geeft ze vergelijkbare mechanische en thermische eigenschappen. Zowel ABS als ASA zijn bestand tegen temperaturen rond de 95 °C. Ze kunnen worden geschuurd, geboord en gesneden zonder dat het plastic smelt en aan het gereedschap blijft plakken. Bewerking is bij deze materialen eenvoudiger dan bij het zachtere PETG.
Ze delen ook minder gunstige eigenschappen. De eerste is krimp tijdens het afkoelen. Als u een groter model print, heeft het materiaal de neiging om krom te trekken en van het printbed los te komen. Dit fenomeen wordt warping genoemd. Grotere prints kunnen zonder een gesloten printkamer niet succesvol worden voltooid. Tocht of koudere lucht in de kamer zorgt ervoor dat de lagen van elkaar scheuren of dat het hele onderdeel loslaat van de printplaat.
De tweede gemeenschappelijke eigenschap is de geur en het vrijkomen van dampen. Bij het smelten van styreenkunststoffen ontstaan dampen. Veiligheid tijdens het printen is absoluut cruciaal. Print niet in een ongeventileerde ruimte waar mensen aanwezig zijn. De geur is penetrant en langdurige inademing van deze deeltjes is schadelijk voor de gezondheid. Ventileer altijd grondig en gebruik idealiter een printer met luchtfiltratie. Meer details over dit onderwerp vindt u in ons artikel over dampen van 3D-printen.
Specificaties van het materiaal ABS
Het materiaal ABS was een van de eerste kunststoffen die werd gebruikt bij desktop 3D-printen. Het belangrijkste voordeel is tegenwoordig vooral de lagere aanschafprijs en een specifieke eigenschap die geschikt is voor modelbouwers. ABS kan eenvoudig en effectief worden gladgemaakt met acetondampen. Als u een glanzend en glad oppervlak wilt creëren waarop de printlagen niet zichtbaar zijn, is ABS een geschikte keuze. Aceton etst de oppervlaktelaag van het plastic en smelt deze samen tot een naadloos geheel. Dit proces versterkt de print bovendien in de Z-as, omdat de lagen chemisch met elkaar worden verbonden.
Gladmaken met aceton heeft zijn regels. Aceton is licht ontvlambaar en de dampen zijn gevaarlijk. Het proces moet in een goed geventileerde ruimte en met uiterste voorzichtigigheid worden uitgevoerd. Het resultaat is geschikt voor zichtmodellen of onderdelen die later worden geverfd.
Printinstellingen voor ABS
Voor succesvol printen met ABS raden wij de volgende waarden aan. De temperatuur van de nozzle dient 230 tot 260 °C te zijn. Verwarm het printbed tot 90 à 110 °C. Voor grotere modellen wordt een behuizing, oftewel een gesloten printkamer, aanbevolen, anders treedt er kromtrekken op. Breng lijm of een speciale spray aan op het printbed zodat het model goed hecht. De hittebestendigheid van het voltooide onderdeel ligt rond de 95 tot 100 °C. Het materiaal geeft styreen af, daarom is ventilatie noodzakelijk. Als het filament tijdens het printen spettert of belletjes vormt, is het vochtig. Droog ABS bij 80 °C gedurende ongeveer 4 uur.
Specificaties van het materiaal ASA
Het materiaal ASA is ontstaan als antwoord op de tekortkomingen van ABS bij buitengebruik. ABS degradeert snel in de zon. Het verliest zijn sterkte, wordt broos en de kleuren vergelen of vervagen. ASA lost dit probleem op. Het is bestand tegen UV-straling en weersinvloeden. Als u een vogelhuisje, een antennehouder of een ander onderdeel voor in de tuin print, is ASA een geschikte keuze. Het is langdurig bestand tegen regen en zon zonder aanzienlijk broos te worden of te vervagen.
Onze ervaring leert dat ASA iets beter print dan ABS. De krimp is minder, hoewel een gesloten kamer nog steeds vereist is voor grotere onderdelen. De geur tijdens het printen is minder agressief, maar ventilatie blijft noodzakelijk. De dampen bevatten styreen en zijn schadelijk. ASA reageert met aceton, maar het gladmaken werkt niet zo betrouwbaar en schoon als bij ABS. Het oppervlak kan soms dof worden of witte sporen achterlaten.
Printinstellingen voor ASA
Voor het printen met ASA raden wij vergelijkbare temperaturen aan als bij ABS. De nozzle dient 240 tot 260 °C te zijn en het printbed 90 tot 110 °C. Een gesloten behuizing wordt ten zeerste aanbevolen. Laat de koeling van de print uitgeschakeld of stel deze in op maximaal 10 tot 20 % voor kleine details en overhangen. Wij raden aan te printen op een PEI-plaat waarop een dunne laag lijm is aangebracht. Dit dient als scheidingsmiddel, zodat het oppervlak van de plaat niet beschadigt bij het verwijderen van de print. Het materiaal geeft styreen af, dus ventileer goed. Vochtigheid in het materiaal kan worden opgelost door het te drogen bij 80 °C gedurende ongeveer 4 uur.
ASA en ABS in een overzicht
Relatieve beoordeling 1 tot 5 (hoger = beter) op basis van typische waarden en onze printervaring.
Beide materialen geven tijdens het printen styreen af. Print ze in een gesloten kamer en ventileer de ruimte.
Vergelijking van eigenschappen in een tabel
Voor een beter overzicht hebben wij een tabel opgesteld waarin de belangrijkste verschillen tussen beide materialen te zien zijn. Dit helpt u bij een snelle beslissing welk materiaal u moet kiezen.
| Eigenschap | ABS | ASA |
|---|---|---|
| Hittebestendigheid | 95 tot 100 °C | 95 tot 100 °C |
| Weerstand tegen UV-straling | Laag (wordt broos en vergeelt) | Hoog (ideaal voor buiten) |
| Gladmaken met aceton | Uitstekend | Zwakker, oppervlak kan dof worden |
| Kromtrekken (warping) | Hoog | Middelhoog |
| Geur tijdens het printen | Sterk | Middelsterk |
Wanneer welk materiaal te kiezen
De keuze tussen ASA en ABS hangt af van het beoogde gebruik. Als u een onderdeel print dat permanent buiten, op een auto of in de zon zal zijn, kies dan voor ASA. De hogere prijs voor dit materiaal verdient zich terug in de lange levensduur van de print. Evenzo raden wij ASA aan voor technische onderdelen in de werkplaats, waar u het eenvoudigere printen en het verminderde kromtrekken zult waarderen.
Wij raden ABS aan in twee gevallen. Het eerste is de massaproductie van technische onderdelen voor binnenshuis, waarbij een lagere prijs een rol speelt. De tweede reden is de behoefte aan een glad oppervlak. Wanneer het model wordt gladgemaakt in acetondampen, is ABS de meest geschikte keuze. Het resulterende glanzende oppervlak lijkt op spuitgegoten plastic en is met een ander gangbaar materiaal niet zo eenvoudig te bereiken.
Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Is het mogelijk om ASA en ABS te printen zonder gesloten kamer?
Kleine modellen van enkele centimeters kunnen ook op een open printer worden geprint. Zodra er echter iets groters wordt geprint, begint het materiaal te krimpen en krom te trekken. Zonder behuizing komen de hoeken los van het printbed en kunnen de lagen barsten. Een gesloten kamer is een noodzaak voor het betrouwbaar printen van deze materialen.
2. Kan ASA net als ABS worden gladgemaakt met aceton?
ASA reageert met aceton, maar het resultaat is meestal niet van dezelfde kwaliteit als bij ABS. Het oppervlak glanst vaak niet gelijkmatig en er kunnen doffe witte vlekken ontstaan. Voor chemisch gladmaken raden wij ABS aan.
3. Welk materiaal is makkelijker te printen?
Onze ervaring leert dat ASA iets makkelijker te printen is. Het krimpt minder en hecht beter aan het printbed. Het verschil is niet groot en beide materialen vereisen een correct ingestelde printer en een verwarmde kamer.
4. Hoe worden deze materialen correct gedroogd?
Beide materialen kunnen luchtvochtigheid absorberen, wat zich uit in het spetteren van de nozzle en een verslechterd oppervlak van de print. Wij raden aan een filamentdroger of een voedseldroger te gebruiken. Droog zowel ASA als ABS bij 80 °C gedurende ongeveer 4 uur. Een oven raden wij af; de temperatuur daarin schommelt en kan de spoel beschadigen.
5. Waarom is lijm nodig op een PEI-plaat?
Bij styreenmaterialen dient de lijm primair niet om de hechting te vergroten, maar als een scheidingslaag. Zowel ASA als ABS kunnen zich sterk hechten aan het gladde PEI-oppervlak. Zonder een dunne laag lijm loopt u het risico dat het oppervlak van het printbed beschadigt bij het verwijderen van de print.